तरुणाई सुरक्षित सेक्सकडे का फिरवतेय पाठ? कंडोम न वापरण्यामागे ‘ही’ 5 प्रमुख कारणे; नव्या अहवालाने वाढवली चिंता

आधुनिक काळात माहितीची साधने उपलब्ध असतानाही, सुरक्षित लैंगिक संबंधांच्या बाबतीत अनेक तरुण गाफील असल्याचे दिसून येत आहे. लैंगिक संक्रमित रोग (STD) आणि अनपेक्षित गर्भधारणेचा धोका असतानाही, तरुण कंडोम वापरण्यास नकार का देतात, यावर करण्यात आलेल्या सर्वेक्षणातून काही सामाजिक आणि मानसिक कारणे समोर आली आहेत. केवळ ‘आनंद’ हेच एक कारण नसून त्यामागे अनेक गैरसमज दडलेले आहेत.

१. आनंदाची कमतरता आणि नैसर्गिक अनुभवाचा अट्टहास

अहवालानुसार, बहुतांश तरुणांचे असे मत आहे की कंडोम वापरल्याने नैसर्गिक स्पर्श आणि ‘सेक्शुअल प्लेजर’ (लैंगिक आनंद) कमी होतो. कंडोममुळे शारीरिक संवेदनांमध्ये अडथळा येतो, असा एक मोठा गैरसमज तरुणांमध्ये आहे. याच एका कारणामुळे अनेक तरुण जोडीदाराशी चर्चा न करता सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष करतात.

२. ‘लज्जास्पद’ वाटणे आणि संवादाचा अभाव

अजूनही आपल्या समाजात कंडोम खरेदी करणे किंवा त्याबद्दल जोडीदाराशी बोलणे हे लज्जास्पद मानले जाते. अनेकदा तरुण आपल्या जोडीदारासमोर कंडोम वापरण्याचा विषय काढण्यास घाबरतात. “जोडीदाराला काय वाटेल?” किंवा “तो/ती माझ्या चारित्र्यावर संशय तर घेणार नाही ना?” या भीतीपोटी अनेकदा कंडोमचा वापर टाळला जातो. संवादाचा हा अभाव असुरक्षित संबंधांना निमंत्रण देतो.

३. गर्भनिरोधक गोळ्यांवरील अतिविश्वास

सध्या बाजारात उपलब्ध असलेल्या आपत्कालीन गर्भनिरोधक गोळ्यांमुळे (Emergency Contraceptive Pills) तरुणांना वाटते की गर्भधारणेचा धोका टळला आहे. मात्र, ते हे विसरतात की या गोळ्या केवळ गर्भधारणा रोखू शकतात, पण ‘एचआयव्ही’ (HIV) किंवा इतर लैंगिक आजारांपासून (STD) संरक्षण देऊ शकत नाहीत. हा अर्धवट माहितीचा आधार तरुणांसाठी घातक ठरत आहे.

४. उपलब्धता आणि गोपनीयतेची भीती

अनेक लहान शहरांमध्ये किंवा ग्रामीण भागात मेडिकल स्टोअरमधून कंडोम खरेदी करताना ओळखीचे कोणी बघेल का, ही भीती तरुणांना सतावते. ऑनलाइन खरेदीची सोय असली तरी, वेळेवर कंडोम उपलब्ध नसल्याने ‘एकदाच तर आहे’ असा विचार करून तरुण धोका पत्करतात. ही तात्पुरती बेफिकिरी आयुष्यभरासाठी महागात पडू शकते.

५. गैरसमज आणि चुकीची माहिती

कंडोम फुटण्याची भीती किंवा तो सुरक्षित नाही, अशा प्रकारच्या चुकीच्या माहितीमुळे तरुणांमध्ये अविश्वास निर्माण होतो. योग्य आकाराचा किंवा चांगल्या दर्जाचा कंडोम कसा निवडावा, याचे शिक्षण नसल्याने मिळणारा अनुभव खराब असतो, परिणामी तरुण त्याचा वापर करणे सोडून देतात.