Vaginal health tips: केवळ त्वचाच नाही, तर वयानुसार योनीमध्येही होतात बदल; जाणून घ्या 5 महत्त्वाच्या टिप्स.

वाढत्या वयाचा परिणाम केवळ आपल्या चेहऱ्यावरच्या सुरकुत्यांवर किंवा केसांच्या रंगावर होतो असे नाही, तर शरीराच्या अंतर्गत अवयवांमध्येही अनेक महत्त्वाचे बदल घडत असतात. महिलांच्या बाबतीत, वयाच्या ४० शी नंतर योनीमार्गामध्ये (Vagina) होणारे बदल हे अत्यंत नैसर्गिक असले तरी, अनेकदा त्याकडे दुर्लक्ष केले जाते किंवा त्याबद्दल बोलण्यास संकोच वाटतो. ४० नंतर शरीरातील इस्ट्रोजेन (Estrogen) या संप्रेरकाची पातळी कमी होऊ लागते, ज्याचा थेट परिणाम स्त्रियांच्या लैंगिक आणि पुनरुत्पादक आरोग्यावर होतो.

४० नंतर योनीमार्गात होणारे नैसर्गिक बदल

वयानुसार योनीमार्गाची लवचिकता कमी होऊ लागते आणि तिथली त्वचा पातळ होते. इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेमुळे नैसर्गिक ओलावा (Lubrication) कमी होतो, ज्याला ‘व्हजायनल ॲट्रोफी’ असेही म्हणतात. यामुळे शारीरिक संबंधांवेळी वेदना होणे किंवा वारंवार खाज येणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तसेच, योनीमार्गाचा रंग आणि आकारातही सौम्य बदल जाणवू शकतात. या बदलांमुळे घाबरून न जाता, योग्य काळजी घेतल्यास आरोग्य टिकवून ठेवता येते.

योनीमार्ग निरोगी ठेवण्यासाठी ५ खास टिप्स

१. पेल्विक फ्लोअर व्यायाम (Kegel Exercises): वयानुसार पेल्विक स्नायू कमकुवत होतात. केगेल व्यायाम केल्यामुळे या स्नायूंना मजबूती मिळते, ज्यामुळे योनीमार्गाचा घट्टपणा टिकून राहतो आणि लघवीवरील नियंत्रणही सुधारते.

२. योग्य हायड्रेशन आणि आहार: पुरेसे पाणी प्यायल्याने शरीरातील ओलावा टिकून राहतो. आहारात ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड्स, सोया आणि प्रोबायोटिक्सचा (दही) समावेश करा. हे घटक योनीमार्गातील नैसर्गिक बॅक्टेरियाचे संतुलन राखण्यास मदत करतात.

३. रासायनिक उत्पादनांचा वापर टाळा: सुगंधी साबण, स्प्रे किंवा केमिकल युक्त ‘व्ही-वॉश’ वापरणे टाळा. योनीमार्ग स्वतःला स्वच्छ ठेवण्यास सक्षम असतो. केवळ कोमट पाण्याचा वापर करणे सर्वात सुरक्षित असते, कारण रसायनांमुळे नैसर्गिक पीएच (pH) पातळी बिघडू शकते.

४. सुरक्षित आणि सक्रिय शारीरिक संबंध: नियमित शारीरिक संबंधांमुळे योनीमार्गातील रक्तभिसरण सुधारते आणि स्नायूंची लवचिकता टिकून राहते. कोरडेपणा जाणवत असल्यास तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने वॉटर-बेस्ड लुब्रिकंट्सचा वापर करणे फायदेशीर ठरते.

५. सुती अंतर्वस्त्रांची निवड: हवेची हालचाल होण्यासाठी नेहमी सुती (Cotton) अंतर्वस्त्रे वापरा. सिंथेटिक कपड्यांमुळे घाम साचून संसर्ग (Infection) होण्याचा धोका वाढतो.