मुलाचा जन्म हा कोणत्याही जोडप्याच्या आयुष्यातील सर्वात आनंदाचा क्षण असतो, परंतु या सुखासोबतच वैवाहिक नात्यात अनेक बदलही घडतात. अनेक स्त्रियांना बाळंतपणानंतर जोडीदारासोबत शारीरिकदृष्ट्या जवळ येण्यात उदासीनता जाणवते. नुकत्याच समोर आलेल्या वैद्यकीय अहवालांनुसार आणि तज्ज्ञांच्या मतानुसार, बाळंतपणानंतर स्त्रियांमध्ये लैंगिक इच्छा (Sex Drive) कमी होणे ही एक अत्यंत सामान्य आणि नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. मात्र, या विषयावर उघडपणे बोलले जात नसल्याने अनेक जोडप्यांमध्ये तणाव निर्माण होतो.
शारीरिक आणि संप्रेरकांमधील बदल (Hormonal Changes)
प्रसूती आणि स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ. जेनिफर लिंकन यांच्या मते, मूल झाल्यानंतर स्त्रीच्या शरीरात मोठे बदल होतात. गर्भाशयाला आपल्या मूळ स्थितीत परतण्यासाठी किमान सहा आठवड्यांचा काळ लागतो. या काळात इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या संप्रेरकांचा स्तर अचानक खाली पडतो. इस्ट्रोजेनच्या कमतरतेमुळे योनीमार्गात कोरडेपणा जाणवू शकतो, ज्यामुळे शारीरिक संबंधावेळी वेदना होऊ शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, मेनोपॉजपेक्षाही जास्त वेगाने संप्रेरकांमधील बदल हे बाळंतपणानंतरच्या काळात होतात, ज्याचा थेट परिणाम इच्छेवर होतो.
मानसिक दडपण आणि ‘टच’ची भीती
ब्रिटिश रिअॅलिटी टीव्ही स्टार होली हगान ब्लिथ हिने आपला अनुभव शेअर करताना सांगितले की, मुलाच्या जन्मानंतर तिला जोडीदाराने स्पर्श करणेही नकोसे वाटू लागले होते. “मला भीती वाटायची की जर मी पतीला जवळ घेतले किंवा मिठी मारली, तर त्याला वाटेल की मला शारीरिक संबंध हवे आहेत. यामुळे मी हळूहळू त्याच्यापासून दूर जाऊ लागले,” असे तिने सांगितले. थेरेपिस्ट रॅचेल गोल्ड यांच्या मते, बाळ झाल्यानंतर ६ महिन्यांनी नाते पूर्ववत होईल असा सामाजिक दबाव असतो, जो चुकीचा आहे. प्रत्येक स्त्रीच्या शरीराची सावरण्याची क्षमता वेगळी असते.
पुरुषांवरही होतो परिणाम
केवळ स्त्रियाच नव्हे, तर नवीन बाबा झालेल्या पुरुषांमध्येही या काळात उदासीनता दिसू शकते. कौटुंबिक जबाबदारीचे ओझे, झोपेची कमतरता आणि नवीन दिनचर्या यामुळे पुरुषांचीही ओढ कमी होऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये, पत्नीच्या शरीरात झालेले बदल आणि तिचे पूर्ण लक्ष बाळावर असणे, यामुळे पतीला दुर्लक्षित वाटू शकते. अशा वेळी संवाद नसल्यास नात्यात दुरावा येण्याची शक्यता असते.
