सध्याच्या काळात तरुणांमध्ये आणि विशेषतः किशोरवयीन मुलांमध्ये ओरल सेक्सच्या वाढत्या ट्रेंडमुळे हर्पिस (Herpes) सारख्या त्वचारोगांचे प्रमाण वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. या विषयावर सविस्तर माहिती आणि त्यामागची कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
ओरल सेक्स आणि हर्पिसचा संबंध
हर्पिस हा प्रामुख्याने हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस (HSV) मुळे होतो. याचे दोन मुख्य प्रकार आहेत: १. HSV-1: जो सहसा तोंडावाटे (ओठ किंवा तोंडाच्या आत) पसरतो. २. HSV-2: जो प्रामुख्याने जननेंद्रियांच्या भागावर परिणाम करतो.
जेव्हा एखादी व्यक्ती ओरल सेक्समध्ये गुंतलेली असते आणि जोडीदाराच्या तोंडावर किंवा जननेंद्रियावर हर्पिसचा संसर्ग असेल, तर हा विषाणू सहजपणे एका भागाकडून दुसऱ्या भागाकडे संक्रमित होतो. त्यामुळेच सध्या तरुणांमध्ये ‘ओरल हर्पिस’चे जननेंद्रियांवर संक्रमण होण्याचे प्रमाण वाढले आहे.
तरुणांमध्ये हे प्रमाण का वाढत आहे?
-
गैरसमज: अनेक तरुणांना असे वाटते की ओरल सेक्स हा ‘सुरक्षित’ आहे आणि यामुळे संसर्ग होत नाही. मात्र, हा एक मोठा गैरसमज आहे.
-
सुरक्षेचा अभाव: शारीरिक संबंधांच्या वेळी कंडोमचा वापर केला जातो, पण ओरल सेक्सच्या वेळी ‘डेंटल डॅम’ किंवा इतर प्रतिबंधात्मक साधनांचा वापर अत्यंत कमी होतो.
-
लक्षणे नसतानाही प्रसार: हर्पिसचा विषाणू शरीरात सुप्त अवस्थेत असू शकतो. जखम किंवा फोड दिसत नसतानाही हा संसर्ग जोडीदाराला होऊ शकतो.
-
त्वचेचा थेट संपर्क: हा विषाणू केवळ शरीरसंबंधांतून नाही, तर त्वचेच्या थेट संपर्कातूनही पसरतो, ज्यामुळे ओरल सेक्स दरम्यान धोका अधिक वाढतो.
हर्पिसची लक्षणे काय आहेत?
-
जननेंद्रियांच्या किंवा तोंडाच्या आसपास लहान फोड येणे.
-
त्या भागात खाज सुटणे किंवा जळजळ होणे.
-
लघवी करताना वेदना होणे.
-
काही वेळा ताप येणे किंवा ग्रंथींना सूज येणे.
प्रतिबंधात्मक उपाय
१. आरोग्य शिक्षण: किशोरवयीन मुलांना सुरक्षित लैंगिक संबंधांबद्दल योग्य माहिती असणे आवश्यक आहे. २. जोडीदाराशी संवाद: शरीरसंबंधांपूर्वी जोडीदाराच्या आरोग्याबद्दल आणि कोणत्याही संसर्गाबद्दल मोकळेपणाने बोलणे गरजेचे आहे. ३. लक्षणे दिसताच तपासणी: जर कोणत्याही प्रकारचे फोड किंवा जखम दिसत असेल, तर त्वरित त्वचारोगतज्ज्ञांचा (Dermatologist) सल्ला घ्यावा.