सावधान! असुरक्षित शारीरिक संबंधांतून उद्भवताहेत ‘हे’ ४ नवीन जीवघेणे आजार; जाणून घ्या लक्षणे आणि प्रतिबंध

वैद्यकीय क्षेत्रात नवनवीन संशोधन होत असतानाच, लैंगिक संबंधांतून पसरणाऱ्या संसर्गामध्ये (STI) काही अत्यंत घातक जीवाणूंची भर पडली आहे. जागतिक आरोग्य संघटना आणि तज्ज्ञांनी अशा चार नवीन बॅक्टेरियांबाबत इशारा दिला आहे, जे मानवी शरीराच्या विविध अवयवांवर गंभीर परिणाम करू शकतात. यातील काही आजार तर मेंदू आणि मणक्यावरही हल्ला करू शकतात.

नाइसेरिया मेनिन्जाइटिस: मेंदूसाठी घातक संसर्ग

नाइसेरिया मेनिन्जाइटिस, ज्याला ‘मेनिन्गोकस’ म्हणूनही ओळखले जाते, हा बॅक्टेरिया प्रामुख्याने मेंदू आणि मणक्याच्या हाडांना संसर्ग करण्यासाठी ओळखला जातो. मात्र, अलिकडच्या काळात हा जीवाणू गुप्तांगांच्या संसर्गासाठीही कारणीभूत ठरत असल्याचे दिसून आले आहे. सुमारे ५ ते १० टक्के तरुणांच्या नाक किंवा घशात हा बॅक्टेरिया असू शकतो. ओरल सेक्स किंवा जवळच्या शारीरिक संपर्कातून हा संसर्ग जोडीदाराकडे पसरतो. सुदैवाने, यावर प्रतिबंधात्मक लसी उपलब्ध आहेत.

माइकोप्लाझ्मा जेनिटेलियम: वंध्यत्वाचा धोका

१९८० च्या दशकात ओळखला गेलेला ‘माइकोप्लाझ्मा जेनिटेलियम’ हा जगातील सर्वात सूक्ष्म जीवाणूंपैकी एक आहे. मात्र, हा सूक्ष्म जीव महिलांच्या पुनरुत्पादन संस्थेत मोठी समस्या निर्माण करू शकतो. यामुळे ओटीपोटात सूज येणे (Pelvic Pain), वंध्यत्व, गर्भपात किंवा मुदतपूर्व प्रसूती होण्याचा धोका असतो. तरुणांमध्ये याचे प्रमाण वेगाने वाढत असून, कंडोमचा वापर हाच यावर मुख्य प्रतिबंधात्मक उपाय आहे. तज्ज्ञांच्या मते, यावर अँटीबायोटिक्सचा वापर करताना डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

शिगेला फ्लेक्झनेरी आणि LGV: वाढती डोकेदुखी

‘शिगेला फ्लेक्झनेरी’ हा संसर्ग मानवी विष्ठेच्या प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष संपर्कातून पसरतो. ओरल आणि एनल सेक्स हे या प्रसाराचे मुख्य माध्यम मानले जाते. यामुळे तीव्र पोटदुखी आणि डायरियासारख्या समस्या उद्भवतात. दुसरीकडे, ‘लिंफोंग्रानुलोमा वेनेरेउम’ (LGV) हा क्लॅमिडीयाचा एक प्रकार असून तो शरीराच्या लसीका संस्थेवर (Lymphatic System) हल्ला करतो. यामुळे गुप्तांगांवर अल्सर येणे किंवा आतड्यांचे गंभीर आजार होऊ शकतात. युरोप आणि उत्तर अमेरिकेमध्ये याचे प्रमाण गेल्या दशकात झपाट्याने वाढले आहे.

सुरक्षितता हीच बचावाची गुरुकिल्ली

हे नवीन आजार टाळण्यासाठी लैंगिक आरोग्याबाबत जागरूकता असणे गरजेचे आहे. तज्ज्ञांनी सुचवल्यानुसार, नवीन जोडीदारासोबत संबंध ठेवताना कंडोमचा वापर करणे, ओरल हायजीन पाळणे आणि संसर्गाची लक्षणे दिसताच लाजावे न वाटता वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे. ‘एझिथ्रोमायसिन’ सारखी औषधे स्वतःहून घेण्यापेक्षा तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने उपचार घेतल्यास या संसर्गांवर नियंत्रण मिळवता येते.