एका सुदृढ आणि चिरकाल टिकणाऱ्या नात्यामध्ये शारीरिक आकर्षण महत्त्वाचे असतेच, पण केवळ शारीरिक सुखाच्या जोरावर नाते दीर्घकाळ टिकू शकत नाही. शरीरसंबंध हे नात्याचा एक भाग आहेत, पण ‘भावनिक जवळीक’ (Emotional Intimacy) हा नात्याचा आत्मा आहे. जेव्हा दोन व्यक्तींमध्ये भावनिक गुंतवणूक खोल असते, तेव्हा त्यांचे शारीरिक संबंधही अधिक अर्थपूर्ण आणि सुखद होतात.
जोडीदारांमधील भावनिक जवळीक वाढवण्यासाठी कोणत्या गोष्टी आवश्यक आहेत, हे आपण सविस्तर जाणून घेऊया.
१. सक्रिय श्रवण आणि संवाद (Active Listening)
संवाद म्हणजे केवळ बोलणे नव्हे, तर जोडीदाराचे म्हणणे शांतपणे ऐकून घेणे. अनेकदा आपण जोडीदाराचे बोलणे ऐकतो, पण ते केवळ उत्तर देण्यासाठी. त्याऐवजी, त्यांच्या भावना समजून घेण्यासाठी ऐका. जेव्हा जोडीदाराला वाटते की त्यांचे म्हणणे गांभीर्याने घेतले जात आहे, तेव्हा त्यांच्या मनात तुमच्याबद्दलचा विश्वास आणि जवळीक वाढते. दिवसातून किमान १५-२० मिनिटे मोबाईल बाजूला ठेवून एकमेकांशी मनातील गोष्टी बोला.
२. विश्वासाची भक्कम वीण
भावनिक जवळकीचा पाया ‘विश्वास’ आहे. विश्वास म्हणजे केवळ प्रामाणिक राहणे नव्हे, तर कठीण प्रसंगात जोडीदार आपल्या पाठीशी उभा राहील, ही खात्री असणे. एकमेकांच्या गुपितांचा आदर करणे आणि एकमेकांच्या कमतरतांना जगासमोर न मांडता त्या खाजगी ठेवणे, यामुळे नात्यात सुरक्षिततेची भावना निर्माण होते.
३. कौतुक आणि कृतज्ञता व्यक्त करणे
नात्यात जुनाटपणा आला की आपण अनेक गोष्टी गृहीत धरू लागतो. जोडीदाराने केलेल्या छोट्या छोट्या गोष्टींचे कौतुक करणे बंद करतो. पण “आज तू खूप छान दिसत आहेस” किंवा “जेवण खूप चविष्ट झाले आहे” असे छोटेसे कौतुकही जोडीदाराचा दिवस बनवू शकते. कृतज्ञता व्यक्त केल्यामुळे जोडीदाराला आपली नात्यातील किंमत समजते आणि भावनिक बंध घट्ट होतात.
४. एकत्र वेळ घालवणे (Quality Time)
आजच्या धावपळीच्या जगात एकत्र वेळ घालवणे दुर्मिळ झाले आहे. ‘क्वालिटी टाईम’ म्हणजे केवळ एकत्र टीव्ही पाहणे नव्हे, तर अशा गोष्टी करणे ज्यात दोघांचा सहभाग असेल. एकत्र फिरायला जाणे, एखादा छंद जोपासणे किंवा एकत्र स्वयंपाक करणे यामुळे एकमेकांबद्दलचे प्रेम वाढते.
५. एकमेकांच्या स्वप्नांना पाठिंबा देणे
प्रत्येक व्यक्तीची काही वैयक्तिक स्वप्ने आणि ध्येये असतात. एक चांगला जोडीदार तोच असतो जो आपल्या जोडीदाराच्या पंखात बळ देतो. जेव्हा तुम्ही जोडीदाराच्या कठीण काळात त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहता आणि त्यांच्या यशात मनापासून आनंद मानता, तेव्हा त्यांच्या हृदयात तुमच्यासाठी असलेले स्थान अधिक उंचावते.
६. विनाकारण दिलेली मिठी किंवा स्पर्श
शारीरिक जवळीक म्हणजे नेहमी संभोगच असावा असे नाही. चालताना हात हातात घेणे, कामावरून आल्यावर एक प्रेमळ मिठी मारणे किंवा सोफ्यावर बसलेले असताना खांद्यावर डोके ठेवणे, हे स्पर्श लैंगिक नसले तरी भावनिकदृष्ट्या खूप शक्तिशाली असतात. यामुळे शरीरात ‘ऑक्सिटोसिन’ (Oxytocin) नावाचे हार्मोन तयार होते, ज्याला ‘लव्ह हार्मोन’ म्हटले जाते.
नाते अधिक अर्थपूर्ण करण्यासाठी काही खास टिप्स:
-
निकाली काढा वाद: मतभेद झाले तर ते ताणून धरण्यापेक्षा शांतपणे संवाद साधून मिटवा.
-
माफी मागायला शिका: चूक झाली असेल तर ती मान्य करण्यात लहानपणा नसतो.
-
एकमेकांच्या आवडीचा आदर करा: तुमच्या आवडी भिन्न असल्या तरी जोडीदाराच्या आवडीचा अनादर करू नका.
शारीरिक सुख हे तात्पुरते असू शकते, पण भावनिक जवळीक ही आयुष्यभराची शिदोरी असते. जेव्हा तुम्ही एकमेकांच्या मनाचा विचार करता, एकमेकांचा आदर करता आणि एकमेकांच्या भावना समजून घेता, तेव्हा तुमचे नाते कोणत्याही वादळाला तोंड देण्यास समर्थ होते. लक्षात ठेवा, प्रेम हे शरीर शोधत नाही, तर ते एक ‘घर’ शोधत असते जे एकमेकांच्या मनात असते.
