सेक्सनंतर योनीतून रक्त येत असेल तर व्हा सावध; ‘ही’ असू शकतात कारणे

शारीरिक संबंधांनंतर होणारा रक्तस्त्राव ही समस्या अनेक महिलांना जाणवते. वैद्यकीय भाषेत याला ‘पोस्टकॉइटल ब्लिडिंग’ असे म्हणतात. जर हा प्रकार वारंवार घडत असेल किंवा रक्तस्त्रावासोबत वेदना होत असतील, तर सावध होणे गरजेचे आहे. शरीराच्या नाजूक भागातून येणारे हे रक्त केवळ जखम नसून, शरीरातील अंतर्गत बदलांचे किंवा इन्फेक्शनचे संकेत असू शकते.

योनीमार्गातील कोरडेपणा (Vaginal Dryness)

शारीरिक संबंधांनंतर रक्त येण्याचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे योनीमार्गातील कोरडेपणा. विशेषतः मेनोपॉजच्या जवळ असलेल्या महिलांमध्ये किंवा स्तनपान करणाऱ्या महिलांमध्ये इस्ट्रोजेन हार्मोनची पातळी कमी होते. यामुळे योनीमार्गातील त्वचा पातळ आणि कोरडी होते, ज्यामुळे घर्षणामुळे जखम होऊन रक्तस्त्राव होऊ शकतो. अशा वेळी योग्य लुब्रिकंट्सचा वापर करणे फायदेशीर ठरू शकते.

गर्भाशयाच्या मुखाचे संक्रमण (Cervicitis)

गर्भाशयाच्या मुखाला (Cervix) सूज येणे किंवा तिथे इन्फेक्शन होणे, हे रक्तस्त्रावाचे एक मोठे कारण आहे. अनेकदा लैंगिक संक्रमित आजार (STIs) जसे की क्लॅमिडीया किंवा गोनोरियामुळे ही समस्या उद्भवते. संसर्ग झालेल्या पेशी अत्यंत संवेदनशील असतात आणि शारीरिक संबंधांच्या वेळी त्यांना धक्का लागल्यास लगेच रक्तस्त्राव सुरू होतो. याकडे दुर्लक्ष केल्यास संसर्ग गर्भाशयापर्यंत पसरू शकतो.

गर्भाशयातील गाठी (Polyps किंवा Fibroids)

गर्भाशयाच्या मुखावर किंवा गर्भाशयाच्या आत असलेल्या लहान गाठींना ‘पॉलिप्स’ म्हणतात. या गाठी कॅन्सरच्या नसतात, तरीही त्या अत्यंत नाजूक असतात. शारीरिक संबंधांच्या हालचालींमुळे या गाठींना इजा होते आणि त्यातून लाल किंवा गडद रंगाचे रक्त बाहेर येते. यावर वेळीच उपचार करून या गाठी शस्त्रक्रियेने काढून टाकणे शक्य असते.

गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग (Cervical Cancer)

सर्वात गंभीर कारण म्हणजे सर्व्हायकल कॅन्सर. सेक्सनंतर होणारा रक्तस्त्राव हे या कॅन्सरचे सुरुवातीचे प्रमुख लक्षण मानले जाते. कॅन्सरच्या पेशी निरोगी ऊतींना हानी पोहोचवतात, ज्यामुळे वारंवार रक्तस्त्राव होतो. म्हणूनच, जर हा त्रास वारंवार होत असेल, तर डॉक्टरांकडून ‘पॅप स्मीअर’ (Pap Smear) चाचणी करून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.