मासिक पाळीच्या दरम्यान शारीरिक संबंध ठेवल्यास गर्भधारणा होऊ शकत नाही, असा एक मोठा गैरसमज समाजात प्रचलित आहे. अनेक जोडपे या काळात गर्भनिरोधक साधनांचा वापर टाळतात. मात्र, वैद्यकीय विज्ञानानुसार, मासिक पाळीत शरीरसंबंध ठेवल्याने गर्भधारणा होण्याचे प्रमाण कमी असले तरी, धोका पूर्णपणे शून्य नसतो.
मासिक पाळीत गर्भधारणा कशी होऊ शकते?
यामागील मुख्य कारण म्हणजे शुक्राणूंचे (Sperm) आयुष्य आणि महिलांच्या पाळीचे चक्र (Menstrual Cycle). पुरुष शुक्राणू स्त्रीच्या शरीरात प्रवेश केल्यानंतर साधारणपणे ३ ते ५ दिवसांपर्यंत जिवंत राहू शकतात. जर एखाद्या महिलेचे मासिक पाळीचे चक्र लहान असेल (उदा. २१ ते २४ दिवसांचे), तर पाळी संपल्यानंतर लगेचच ओव्हुलेशन (अंडमोचन) प्रक्रिया सुरू होऊ शकते. अशा परिस्थितीत, पाळीच्या शेवटच्या दिवसांत केलेले संबंध ओव्हुलेशनच्या काळाशी जुळू शकतात आणि गर्भधारणा होऊ शकते.
अनियमित पाळी आणि ओव्हुलेशनचा धोका
ज्या महिलांची मासिक पाळी अनियमित असते, त्यांना त्यांचे ओव्हुलेशन कधी होणार आहे याचा नेमका अंदाज येत नाही. कधीकधी पाळी सुरू असतानाच किंवा ती संपल्यानंतर लगेचच अंडे उत्सर्जित होऊ शकते. जर पाळीच्या दरम्यान संबंध आले असतील आणि शुक्राणू शरीरात जिवंत असतील, तर ते अंड्याशी फर्टिलाइज होऊ शकतात. त्यामुळे, पाळी सुरू असताना सुरक्षिततेशिवाय संबंध ठेवणे ‘रिस्की’ ठरू शकते.
संसर्गाचा धोका आणि स्वच्छता
गर्भधारणेव्यतिरिक्त, मासिक पाळी दरम्यान सेक्स केल्याने संसर्गाचा (Infection) धोकाही वाढतो. या काळात गर्भाशयाचे मुख (Cervix) थोडे उघडलेले असते, ज्यामुळे बॅक्टेरिया सहजपणे आत प्रवेश करू शकतात. तसेच, रक्त प्रवाहामुळे एसटीआय (STI) किंवा इतर संसर्ग पसरण्याची शक्यता जास्त असते. त्यामुळे या काळात स्वच्छता राखणे आणि कंडोमचा वापर करणे अत्यंत हिताचे ठरते.